Đo huyết áp tại nhà: Đo đúng để hiểu đúng sức khỏe

Huyết áp là chỉ số quan trọng giúp theo dõi sức khỏe tim mạch, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Tuy nhiên, không ít trường hợp kết quả huyết áp “cao bất thường” hoặc “thấp bất thường” có thể xuất phát từ việc đo chưa đúng cách, như tư thế ngồi sai, đo ngay sau vận động, vòng bít không phù hợp hoặc đo khi cơ thể chưa được nghỉ ngơi đầy đủ.

Bệnh viện Lão khoa Hà Nội khuyến nghị người dân nên biết cách đo huyết áp tại nhà đúng chuẩn để theo dõi sức khỏe chủ động, khoa học hơn. Việc đo đúng không chỉ giúp người bệnh hiểu rõ tình trạng sức khỏe của mình, mà còn cung cấp thông tin quan trọng để bác sĩ đánh giá và điều chỉnh kế hoạch điều trị khi cần thiết.

Với người cao tuổi, nên ưu tiên sử dụng máy đo huyết áp bắp tay thay vì máy đo cổ tay nếu có điều kiện. Vòng bít cần phù hợp với chu vi cánh tay, màn hình rõ, dễ đọc, máy có nguồn gốc rõ ràng và nên được kiểm tra định kỳ nếu sử dụng lâu dài. Vòng bít quá chật, quá rộng hoặc đặt sai vị trí đều có thể làm kết quả đo không chính xác.

Khi đọc kết quả, người dân cần hiểu ba thông số chính thường hiển thị trên máy đo. Huyết áp tâm thu là số phía trên, ví dụ 120 mmHg, thể hiện áp lực trong lòng mạch khi tim co bóp. Huyết áp tâm trương là số phía dưới, ví dụ 80 mmHg, thể hiện áp lực trong lòng mạch khi tim nghỉ giữa hai nhịp đập. Nhịp tim là số lần tim đập trong một phút. Ví dụ, kết quả 120/80 mmHg nghĩa là huyết áp tâm thu 120 mmHg và huyết áp tâm trương 80 mmHg.

Để đo huyết áp đúng, trước khi đo nên nghỉ ngơi ít nhất 5 phút. Khi đo, người bệnh ngồi thẳng lưng, tựa ghế, hai bàn chân đặt trên sàn, không vắt chéo chân. Cánh tay cần được đặt trên bàn, ngang mức tim. Vòng bít nên quấn trực tiếp trên da hoặc qua lớp áo rất mỏng. Trong lúc đo, không nói chuyện, không cử động và giữ tinh thần thư giãn.

Một số lỗi thường gặp có thể làm sai lệch kết quả đo huyết áp, như đo ngay sau khi vận động, leo cầu thang, làm việc nặng; đo sau khi uống cà phê, trà đặc, rượu bia hoặc hút thuốc; vừa đo vừa nói chuyện; ngồi sai tư thế; đặt tay quá cao hoặc quá thấp so với tim; quấn vòng bít quá lỏng hoặc quá chặt. Đặc biệt, không nên chỉ đo một lần rồi vội kết luận huyết áp cao hoặc thấp.

Người dân nên đo huyết áp vào thời điểm tương đối cố định trong ngày. Có thể đo 2 lần, cách nhau 1–2 phút và ghi lại kết quả vào sổ hoặc điện thoại. Khi đi khám, nên mang theo bảng ghi huyết áp tại nhà để bác sĩ có thêm thông tin đánh giá. Người bệnh đang điều trị tăng huyết áp không tự ý tăng, giảm hoặc ngừng thuốc chỉ dựa vào một vài lần đo tại nhà. Việc điều chỉnh thuốc cần có hướng dẫn của bác sĩ.

Người dân nên đến cơ sở y tế nếu huyết áp thường xuyên cao khi đã đo đúng cách, huyết áp dao động nhiều, đang dùng thuốc nhưng chỉ số chưa ổn định hoặc xuất hiện các biểu hiện như đau đầu nhiều, chóng mặt, hồi hộp, đau ngực, khó thở, yếu liệt tay chân, nói khó. Đây có thể là những dấu hiệu cần được thăm khám và xử trí kịp thời.

Đo đúng là bước đầu tiên để hiểu đúng sức khỏe của mình. Theo dõi huyết áp tại nhà không thay thế việc thăm khám, nhưng giúp người bệnh và bác sĩ quản lý sức khỏe tim mạch hiệu quả hơn, đặc biệt ở người cao tuổi, người có bệnh nền hoặc người đang điều trị tăng huyết áp.

Bệnh viện Lão khoa Hà Nội tiếp nhận thăm khám, tư vấn và quản lý các bệnh lý tăng huyết áp, tim mạch, bệnh mạn tính ở người cao tuổi.