9 bài tập vận động đơn giản cho người Alzheimer

Bệnh Alzheimer là nguyên nhân phổ biến gây sa sút trí tuệ, ảnh hưởng đến khả năng tư duy và hành vi của người bệnh. Không có cách nào để đảo ngược quá trình tiến triển bệnh, nhưng việc phát hiện và điều trị sớm có thể giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Alzheimer là gì?

Alzheimer là bệnh thoái hóa thần kinh tiến triển, thường gặp ở người cao tuổi và là nguyên nhân phổ biến gây sa sút trí tuệ. Bệnh làm suy giảm dần trí nhớ, khả năng tư duy, ngôn ngữ và thực hiện các hoạt động hằng ngày. Bên cạnh chăm sóc y tế và hỗ trợ nhận thức, duy trì vận động phù hợp có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ khả năng vận động và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Dấu hiệu thường gặp

Người mắc Alzheimer có thể xuất hiện tình trạng hay quên, đặc biệt là những thông tin mới; hỏi hoặc kể lại một nội dung nhiều lần; khó tìm từ khi giao tiếp; nhầm lẫn về thời gian, địa điểm; khó thực hiện những công việc vốn quen thuộc; giảm khả năng phán đoán, giải quyết vấn đề. Ở giai đoạn tiến triển, người bệnh có thể thay đổi tâm trạng, hành vi, giảm khả năng tự chăm sóc và gặp khó khăn khi đi lại.

Alzheimer ảnh hưởng như thế nào đến vận động?

Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể ít hoạt động hơn, giảm sức mạnh cơ, khả năng giữ thăng bằng và phối hợp động tác. Điều này làm tăng nguy cơ té ngã, hạn chế khả năng tự thực hiện các sinh hoạt hằng ngày và tăng mức độ phụ thuộc vào người chăm sóc. Vận động thường xuyên, phù hợp với tình trạng sức khỏe có thể giúp duy trì sức mạnh, sự linh hoạt, thăng bằng và khả năng thực hiện các hoạt động thường ngày.

9 bài tập vận động đơn giản

1. Đi bộ: Đi bộ chậm quanh nhà, sân hoặc khu vực bằng phẳng, an toàn. Có thể bắt đầu từ 5–10 phút và tăng dần tùy thể trạng.

2. Ngồi xuống – đứng lên: Ngồi trên ghế chắc chắn, hai chân đặt vững trên sàn; từ từ đứng lên rồi ngồi xuống. Bài tập giúp rèn luyện sức mạnh cơ chân và khả năng thực hiện các hoạt động hằng ngày.

3. Nâng gối tại chỗ: Đứng có điểm tựa hoặc ngồi trên ghế, lần lượt nâng từng đầu gối lên rồi hạ xuống. Thực hiện chậm và đều.

4. Nâng gót chân: Đứng sau ghế và bám nhẹ vào thành ghế, từ từ nhón gót lên rồi hạ xuống. Động tác giúp rèn sức mạnh cẳng chân và khả năng giữ thăng bằng.

5. Duỗi chân khi ngồi: Ngồi thẳng trên ghế, từ từ duỗi một chân ra phía trước, giữ trong vài giây rồi hạ xuống và đổi chân.

6. Nâng hai tay: Khi ngồi hoặc đứng, từ từ đưa hai tay về phía trước hoặc lên cao trong giới hạn thoải mái, sau đó hạ xuống. Có thể kết hợp với nhịp thở chậm.

7. Xoay vai nhẹ nhàng: Ngồi hoặc đứng thẳng, xoay hai vai chậm rãi về phía trước rồi ra phía sau, giúp duy trì sự linh hoạt của vùng vai và thân trên.

8. Bước sang ngang: Đứng cạnh ghế hoặc tay vịn, bước một chân sang bên rồi đưa chân còn lại theo. Thực hiện lần lượt hai hướng để luyện khả năng phối hợp và thăng bằng.

9. Vận động theo nhạc: Chọn bản nhạc quen thuộc, tiết tấu vừa phải và khuyến khích người bệnh vỗ tay, đưa tay, bước chân hoặc thực hiện những động tác đơn giản theo nhịp. Đây là cách kết hợp vận động với hoạt động tạo hứng thú cho người bệnh.

Các bác sĩ bệnh viện Lão khoa Hà Nội lưu ý, không có một bài tập hay mức vận động phù hợp cho tất cả người mắc Alzheimer. Cần lựa chọn theo giai đoạn bệnh, khả năng đi lại và các bệnh lý kèm theo. Người chăm sóc nên hướng dẫn bằng câu ngắn, làm mẫu từng động tác và ưu tiên môi trường an toàn. Với người có nguy cơ té ngã, chóng mặt, bệnh tim mạch hoặc hạn chế vận động, nên tham khảo bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng trước khi tập.