BỆNH DO NÃO MÔ CẦU: DẤU HIỆU CẢNH BÁO CẦN NHẬN BIẾT SỚM

Bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể diễn biến nhanh và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Vì vậy, mỗi người cần biết cách nhận diện những dấu hiệu bất thường, hiểu đường lây truyền và chủ động phòng bệnh.

Bệnh do não mô cầu là gì?

Bệnh do não mô cầu gây ra bởi vi khuẩn Neisseria meningitidis. Vi khuẩn này có thể cư trú ở vùng mũi, họng mà không gây triệu chứng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, vi khuẩn xâm nhập vào máu hoặc màng bao quanh não và tủy sống, gây bệnh nghiêm trọng.

Hai thể bệnh nguy hiểm là viêm màng não do não mô cầu và nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu. Bệnh có thể gây sốc nhiễm khuẩn, tổn thương nhiều cơ quan, để lại di chứng lâu dài hoặc tử vong.

Bệnh do não mô cầu lây truyền như thế nào?

Vi khuẩn lây chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp và nước bọt khi tiếp xúc gần với người mang vi khuẩn hoặc người mắc bệnh. Nguy cơ lây truyền tăng khi sống chung, tiếp xúc gần trong thời gian dài hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh.

Không phải ai mang vi khuẩn cũng phát bệnh. Tuy nhiên, khi có người mắc bệnh trong gia đình hoặc phát hiện đã tiếp xúc gần với người bệnh, cần liên hệ cơ sở y tế để được tư vấn và hướng dẫn xử trí phù hợp.

Dấu hiệu nào cảnh báo bệnh do não mô cầu?

Ở giai đoạn đầu, bệnh có thể có biểu hiện giống một số bệnh nhiễm trùng thông thường. Tuy nhiên, tình trạng người bệnh có thể xấu đi nhanh chóng.

Các dấu hiệu cần chú ý gồm:

• Sốt đột ngột, đau đầu dữ dội.
• Buồn nôn hoặc nôn, cứng cổ, sợ ánh sáng.
• Li bì, lú lẫn, khó đánh thức hoặc co giật.
• Tay chân lạnh, thở nhanh, đau cơ hoặc đau tay chân dữ dội.
• Xuất hiện các chấm hoặc mảng đỏ tím trên da, không mất màu khi ấn.

Ở trẻ nhỏ, bệnh có thể biểu hiện bằng bú kém hoặc bỏ bú, quấy khóc bất thường, ít hoạt động, li bì hoặc khó đánh thức. Trẻ còn thóp có thể xuất hiện thóp phồng.

Lưu ý: Không phải người bệnh nào cũng có đầy đủ các triệu chứng trên. Đặc biệt, ban đỏ tím có thể xuất hiện muộn hoặc không xuất hiện ở giai đoạn đầu. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay, không chờ xuất hiện thêm triệu chứng.

Làm gì khi nghi ngờ mắc bệnh?

Bệnh do não mô cầu cần được phát hiện và điều trị kịp thời. Khi người bệnh sốt đột ngột kèm đau đầu dữ dội, cứng cổ, rối loạn ý thức, co giật hoặc có biểu hiện toàn thân xấu đi nhanh chóng, cần đến cơ sở y tế ngay. Nếu người bệnh có dấu hiệu nguy kịch, hãy gọi cấp cứu.

Không tự ý dùng thuốc, không tự mua kháng sinh điều trị tại nhà và không trì hoãn việc đi khám để theo dõi thêm.

Người tiếp xúc gần với người mắc bệnh cần liên hệ cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá nguy cơ. Bác sĩ sẽ quyết định có cần sử dụng kháng sinh dự phòng hay không. Biện pháp này có thể cần thiết ngay cả khi người tiếp xúc đã tiêm vắc xin.

Cách phòng bệnh do não mô cầu

Tiêm vắc xin phù hợp: Chủ động tìm hiểu và liên hệ tư vấn với cơ sở tiêm chủng về loại vắc xin, độ tuổi và lịch tiêm phù hợp. Các loại vắc xin não mô cầu bảo vệ trước những nhóm huyết thanh nhất định, vì vậy cần lựa chọn theo hướng dẫn chuyên môn.

Giữ vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch; che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi; giữ nhà ở, lớp học và nơi làm việc thông thoáng.

Không dùng chung đồ dùng cá nhân: Tránh dùng chung cốc, chai nước, dụng cụ ăn uống và các vật dụng có nguy cơ dính nước bọt hoặc dịch tiết đường hô hấp.

Chủ động xử trí khi tiếp xúc với người bệnh: Nếu sống cùng nhà hoặc có tiếp xúc gần với người được xác định mắc bệnh, hãy liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn. Không tự mua kháng sinh để phòng bệnh.

Chủ động phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe gia đình

Bệnh do não mô cầu nguy hiểm bởi khả năng diễn biến nhanh, nhưng nguy cơ có thể được giảm thiểu bằng tiêm chủng phù hợp, thực hành vệ sinh đúng cách và xử trí kịp thời khi có dấu hiệu nghi ngờ.

Bệnh viện Lão khoa Hà Nội khuyến cáo người dân không chủ quan trước các biểu hiện bất thường, đặc biệt là sốt đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng cổ, li bì hoặc xuất huyết dưới da. Khi nghi ngờ mắc bệnh, hãy đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Mỗi người chủ động phòng bệnh là góp phần bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.